Cách bảo quản quần áo: giặt, phơi không xù lông, phai màu

Áo thun xù, đồ đen phai, quần jean bạc: lỗi nằm ở đâu?

Mua áo thun về, giặt vài lần đã xù lông, áo đen ngả xám, quần jean bạc đi trông thấy. Cách bảo quản quần áo đúng sẽ quyết định đồ đẹp được bao lâu.

Với người ít đồ, mỗi món mặc đi mặc lại cả tuần nên càng cần giữ kỹ. Hầu hết hư hại đến từ 3 chỗ: cách giặt, cách phơi và cách cất, và cả 3 đều chỉnh được mà không tốn tiền.

Đọc ký hiệu giặt quần áo trên nhãn: 1 phút cứu cả chiếc áo

Ký hiệu trên nhãn theo hệ thống chuẩn quốc tế ISO 3758. Theo mô tả công khai của ISO, các biểu tượng này cho biết mức xử lý khắc nghiệt nhất mà món đồ chịu được mà không bị hỏng không phục hồi. Nghĩa là nhãn ghi mức tối đa, còn bạn nên giặt nhẹ tay hơn.

Chuẩn này gồm 5 nhóm: giặt tại nhà, tẩy, sấy, ủi và làm sạch chuyên nghiệp (giặt khô, giặt ướt). Cách nhận nhanh:

• Hình chậu nước: giặt. Số trong chậu là nhiệt độ nước tối đa, gạch ngang bên dưới thường nghĩa là nên giặt nhẹ
• Hình tam giác: tẩy. Tam giác bị gạch chéo là không được tẩy
• Hình vuông có vòng tròn bên trong: sấy máy. Bị gạch chéo là không sấy máy
• Hình bàn ủi: ủi, số chấm bên trong là mức nhiệt
• Hình vòng tròn: giặt khô ở tiệm. Bị gạch chéo là không giặt khô

Đồ mới mua, nhìn nhãn một lần rồi chụp lại bằng điện thoại, đỡ phải nhớ.

Giặt quần áo không bị xù lông: lộn trái, tách đồ, chọn chu trình nhẹ

Xù lông là các xơ vải bị cọ ra rồi vón thành hạt nhỏ. Vì xù lông chủ yếu do ma sát, bạn giảm được bằng vài thói quen:

• Lộn trái áo thun, áo nỉ trước khi giặt để mặt ngoài ít cọ vào các món khác
• Cài khoá kéo, nút áo để không móc vào vải
• Không giặt chung đồ mềm với đồ nặng như quần jean, áo khoác dày
• Chọn chu trình nhẹ và đừng nhồi đầy lồng giặt
• Cẩn thận với nước xả vải: một nghiên cứu ở Đại học Nebraska (1999) thấy nước xả làm hạt xù trên vải cotton to hơn

Nếu đồ đã xù, dùng dụng cụ cắt xù lông chuyên dụng hoặc kéo nhỏ, đừng giật bằng tay vì dễ làm lộ thêm xơ.

Đồ đen phai, quần jean bạc màu: giặt thế nào cho giữ màu

Màu nhuộm trên vải nhạt dần theo thời gian và cọ xát, nhất là đồ đậm màu. Mỗi loại thuốc nhuộm bền khác nhau: một nghiên cứu năm 2020 trên Journal of Textile and Apparel, Technology and Management thử 5 loại thuốc nhuộm xanh trên cotton và thấy mức chịu sáng chênh nhau rõ rệt. Nên có món phai nhanh, món phai chậm là chuyện bình thường.

Bạn không chọn được thuốc nhuộm, nhưng chọn được cách giặt:

• Tách đồ đậm (đen, navy, jean) khỏi đồ trắng và đồ nhạt
• Lộn trái đồ đen, quần jean trước khi giặt
• Ưu tiên nước lạnh hoặc nước mát, không vượt số trên nhãn
• Dùng nước giặt dịu, đúng liều, không cho thừa
• Quần jean không cần giặt sau mỗi lần mặc, mặc vài lần rồi giặt vẫn ổn nếu không bẩn hay có mùi
• Không ngâm đồ màu quá lâu, giặt xong vắt nhẹ rồi phơi ngay

Đồ mới mua có thể ra màu trong vài lần giặt đầu, nên giặt riêng.

Phơi đồ thế nào để không phai màu vì nắng

Nắng là thủ phạm quen thuộc làm áo ngả màu. Nghiên cứu năm 2020 nói trên cho thấy mức phai của vải cotton nhuộm tăng khi thời gian chiếu sáng kéo dài. Thí nghiệm có dùng cả đèn xenon nên chỉ dùng để hiểu xu hướng: càng phơi nắng lâu, màu càng dễ nhạt.

• Lộn trái đồ màu, nhất là đồ đen, trước khi phơi
• Phơi nơi có bóng râm, thoáng gió, tránh nắng gắt giữa trưa
• Treo áo thun bằng móc rộng vai, còn áo nỉ, áo len thì phơi ngang để khỏi giãn
• Không phơi đồ ướt chồng lên nhau, vừa lâu khô vừa dễ ám mùi
• Nhãn ghi không sấy máy thì đừng đưa vào máy sấy

Đồ trắng thì cần cách chăm riêng, nhất là khi đi kèm đôi sneaker trắng.

Cất đồ sao cho đỡ xù lông và nhăn

Đồ sạch cất xong vẫn có thể xù nếu bị cọ nhiều trong tủ hay ba lô. Chỉ cần giảm ma sát và cho vải thở.

• Gấp áo thun, áo nỉ, quần jean gọn gàng, không nhồi chặt vào ngăn tủ
• Áo sơ mi, áo khoác mỏng thì treo bằng móc có vai rộng
• Áo len, áo dệt kim gấp lại, không treo lâu vì dễ giãn vai
• Chỉ cất đồ đã khô hẳn để tránh ẩm mốc
• Đeo ba lô, túi đeo chéo thì để ý chỗ quai cọ vào vai áo

Với người ít đồ, xoay vòng 4-5 món chính cũng giúp từng món bớt bị giặt, bớt mặc liên tục.

Sai lầm hay gặp làm đồ xuống cấp nhanh

Nhiều thói quen nghe tiện nhưng làm hại vải:

• Nhồi đầy máy giặt cho đỡ tốn nước
• Giặt đồ mới chung đồ nhạt
• Dùng nước nóng và chu trình mạnh cho mọi món, không nhìn nhãn
• Sấy đồ cotton ở nhiệt cao khi nhãn không cho phép
• Ủi trực tiếp lên hình in hoặc chữ nổi
• Tẩy đồ màu

Nếu nhãn có hình vòng tròn (giặt khô) thì mang ra tiệm hoặc giặt tay thật nhẹ, đừng thử liều với áo blazer, áo len đắt tiền.

Câu hỏi thường gặp về cách bảo quản quần áo

Giặt lộn trái có giúp đỡ xù lông không?

Có lợi vì mặt ngoài ít cọ vào món khác trong lồng giặt. Xù lông chủ yếu do ma sát, nên lộn trái kết hợp chu trình nhẹ là cách dễ nhất.

Áo đã xù thì xử lý thế nào?

Dùng dụng cụ cắt xù lông chuyên dụng hoặc kéo nhỏ, đừng giật bằng tay vì dễ làm lộ thêm xơ. Sau đó giặt lộn trái, chu trình nhẹ để áo đỡ xù lại.

Đọc ký hiệu giặt quần áo theo chuẩn nào?

Hệ thống ký hiệu theo tiêu chuẩn ISO 3758 (bản 2023), gồm giặt, tẩy, sấy, ủi và làm sạch chuyên nghiệp. Nhãn trên từng món luôn là hướng dẫn đúng nhất.

Nước xả vải có nên dùng không?

Không bắt buộc. Một nghiên cứu cũ thấy nước xả làm hạt xù trên cotton to hơn, nên nếu áo hay xù thì thử bỏ nước xả.