Business casual là gì? Cách mặc đi làm cho người mới

Business casual là gì mà email nhận việc nào cũng nhắc?

Bạn vừa nhận thư mời đi làm, cuối thư ghi một dòng: dress code là business casual. Bạn mở tủ ra, tự hỏi business casual là gì và áo sơ mi đi học có tính không.

Business casual là kiểu trang phục nằm giữa đồ công sở trang trọng (comple, cà vạt) và đồ mặc thường ngày như áo thun, quần jeans. Trung tâm hướng nghiệp của Trường Quản trị Yale (Yale SOM) mô tả nó là sự cân bằng giữa vest và đồ cuối tuần: chỉn chu nhưng thoải mái, vẫn có chỗ cho phong cách cá nhân.

Tóm lại, đây là kiểu mặc để người đối diện thấy bạn gọn gàng, nghiêm túc mà không bị gò bó.

Business casual là gì giữa ba mức dress code văn phòng?

Có thể hình dung dress code văn phòng theo ba mức. Công ty bạn gần mức nào thì chọn đồ theo mức đó.

• Business wear (trang trọng): comple, áo sơ mi, cà vạt, giày da. Hay gặp ở nơi thường xuyên tiếp khách hoặc làm việc với đối tác.
• Business casual (bán trang trọng): sơ mi, polo, quần tây hoặc chinos, váy dài vừa phải, blazer tuỳ chọn, không bắt buộc cà vạt.
• Casual (thường ngày): áo thun, quần jeans như đồ mặc cuối tuần. Yale SOM mô tả business casual là không phải vest, nhưng cũng không phải jeans và áo thun.

Mức cụ thể còn tuỳ từng nơi. Yale SOM lấy ví dụ quần jeans thường gặp ở một công ty khởi nghiệp thoải mái hơn là ở một agency hay đón khách.

Công ty bạn thật sự yêu cầu gì? Cách kiểm tra trước ngày đi làm

Business casual không có định nghĩa chung cho mọi nơi, nên đừng chỉ dựa vào ảnh mẫu trên mạng. Có ba cách kiểm tra nhanh:

• Hỏi HR hoặc quản lý tuyển dụng: câu hỏi "bên mình mặc theo quy định nào" là hoàn toàn bình thường.
• Đọc nội quy hoặc sổ tay nhân viên nếu có. Theo Bộ luật Lao động 2019 (Điều 118), nơi sử dụng từ 10 người lao động trở lên phải có nội quy lao động bằng văn bản. Quy định về trang phục, nếu có, thường nằm trong nội quy hoặc quy chế riêng của công ty.
• Xem ảnh nhân viên trên trang công ty hoặc LinkedIn, rồi quan sát đồng nghiệp tuần đầu. Yale SOM khuyên xem ảnh nhân viên, kèm một nguyên tắc dễ nhớ: nếu còn phân vân, hãy chọn nghiêm túc hơn một bậc.

Tuần đầu mặc hơi chỉn chu hơn đồng nghiệp thì không sao. Mặc xuề xoà hơn mới là điều dễ mất điểm.

Sáu món business casual nên có trước tiên khi mới đi làm

Ngân sách người mới đi làm thường có hạn, nên ưu tiên món phối được nhiều kiểu và màu trung tính. Theo hướng dẫn trang phục công sở của Seek, màu trung tính giúp đồ dễ mix với nhau.

• Quần tây hoặc chinos màu tối (đen, xám than, xanh navy, be): món dùng nhiều nhất trong tuần.
• Hai đến ba áo sơ mi hoặc áo polo trơn màu nhã (trắng, xanh nhạt, xám): phối với mọi loại quần ở trên.
• Một áo len mỏng hoặc cardigan: khoác trong phòng máy lạnh, mặc lại ngoài sơ mi.
• Một chiếc blazer cơ bản: không bắt buộc hằng ngày, nhưng cứu bạn khi có họp khách hoặc báo cáo bất ngờ.
• Một đôi giày kín mũi: loafers, giày da, hoặc giày da lộn tối màu. Giữ sạch và không trầy xước.
• Thắt lưng da đơn giản (nam), hoặc với nữ một chiếc váy dài qua gối nếu công ty cho phép.

Sáu món này ghép với nhau cho bạn rất nhiều bộ khác nhau, không cần mua thêm nhiều.

Mặc business casual cho nam và nữ: công thức ghép đồ cho cả tuần

Công thức dễ nhất là một món chỉn chu, một món thoải mái, và màu không quá hai tông.

Gợi ý cho nam, theo mô tả của Seek và Yale SOM:

• Sơ mi hoặc polo trơn, quần chinos, giày loafers hoặc giày da.
• Áo len mỏng bên ngoài sơ mi khi trời lạnh hoặc phòng máy lạnh.
• Quần jeans tối màu, không rách, chỉ khi công ty cho phép.

Gợi ý cho nữ:

• Áo sơ mi hoặc blouse, quần tây ống đứng, giày bệt hoặc loafers.
• Đầm hoặc chân váy dài vừa phải, thêm blazer hoặc cardigan.
• Yale SOM ghi nhận xu hướng gần đây thiên về thoải mái hơn: thêm khăn, áo len màu hoặc sneakers vẫn có thể ổn ở nhiều nơi, miễn là tổng thể gọn.

Quan trọng hơn món đồ là vừa vặn. Seek nhấn mạnh quần áo nên vừa người, không chật cũng không quá rộng, và quần có thể sửa lai nếu dài.

Những thứ nên tránh khi mới vào công ty

Theo hướng dẫn của Seek, một số món thường bị coi là chưa phù hợp với business casual, nhất là ở nơi tiếp khách:

• Đồ thể thao, athleisure, áo đấu bóng đá, mũ lưỡi trai.
• Áo thun in chữ hoặc hình lớn, màu quá chói.
• Quần áo nhăn, rách, mỏng xuyên thấu, giày trầy xước.
• Giày hở mũi, áo không tay (tuỳ quy định từng nơi).

Sneakers trắng sạch có thể được chấp nhận ở văn phòng thoải mái, nhưng chưa chắc hợp với buổi gặp khách. Cứ để một đôi giày kín mũi trong ngăn bàn cho chắc.

Còn lại, nếu công ty cho phép mặc thoải mái hơn, bạn nới dần sau vài tuần quan sát.

Câu hỏi thường gặp về business casual

Business casual có cần mặc vest không?

Không bắt buộc. Seek mô tả đây là kiểu ăn mặc không đòi hỏi vest hay cà vạt, blazer chỉ là món tuỳ chọn.

Business casual có được mặc quần jeans không?

Tuỳ công ty. Một số hướng dẫn chấp nhận quần jeans tối màu, không rách, còn nơi khác thì không. Hỏi HR là cách chắc nhất.

Business casual khác smart casual thế nào?

Hai khái niệm gần nhau và không có ranh giới chính thức. Business casual thường dùng ở môi trường làm việc, nên cần chỉn chu hơn đồ đi chơi.

Ngày đầu đi làm nên mặc gì?

Chọn nghiêm túc hơn một bậc: sơ mi hoặc blouse trơn, quần tây, giày kín mũi. Sau đó quan sát đồng nghiệp rồi điều chỉnh.

Tóm lại: bắt đầu từ ít món, chỉnh theo văn phòng của bạn

Business casual là chỉn chu mà thoải mái, và mức cụ thể do công ty bạn quyết định. Hỏi HR hoặc quan sát đồng nghiệp, rồi xây tủ đồ từ vài món trung tính dễ phối.

Nếu bạn đang đi làm thêm hoặc thực tập và cần công thức gọn từ đồ sẵn có, xem tiếp bài này.