Chăm sóc da cho nam mới bắt đầu: 3 bước và cách cạo râu bớt rát

Cạo xong là rát, vài hôm sau lại nổi mụn quanh cằm

Với nhiều bạn, chuyện chăm sóc da cho nam giới bắt đầu từ đúng chuyện này: sáng cạo râu vội, mặt đỏ rát, vài ngày sau xuất hiện những nốt nhỏ ở cằm và cổ.

Tình trạng này có tên là viêm nang lông do cạo râu (pseudofolliculitis barbae). Theo Merck Manual, sợi lông vừa cạo có thể đâm xuyên da trước khi ra khỏi nang, hoặc mọc ra rồi cong ngược vào da, khiến cơ thể phản ứng như với dị vật và tạo thành sẩn, mụn mủ.

Tin tốt là bạn không cần 10 bước skincare. Một routine ngắn cộng với cách cạo đúng là nền tảng đủ cho phần lớn chuyện hằng ngày.

Bước 1: Rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, nước ấm

Theo Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), nam giới nên rửa mặt mỗi ngày và sau khi tập thể dục, dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ thay cho xà phòng cục vì xà phòng dễ làm da khô. AAD cũng khuyên dùng nước ấm, không dùng nước nóng.

• Sáng: rửa nhanh bằng nước ấm và sữa rửa mặt dịu nhẹ
• Tối hoặc sau khi tập: rửa lại để trôi mồ hôi và bụi
• Tránh xà phòng cục và nước quá nóng vì dễ làm da khô, căng

Nếu da dễ nổi mụn, AAD gợi ý chọn sản phẩm ghi oil free hoặc non-comedogenic.

Bước 2: Dưỡng ẩm, đặc biệt ngay sau khi cạo râu

Kem dưỡng ẩm giữ nước trong da. AAD khuyên thoa ngay sau khi tắm, gội hoặc cạo râu, lúc da còn hơi ẩm.

• Chọn loại kết cấu nhẹ nếu da dầu, ghi non-comedogenic nếu hay nổi mụn
• Da dễ rát sau khi cạo: chọn loại fragrance free (không hương liệu)
• Cẩn thận với nhãn unscented, vì theo AAD nhiều sản phẩm vẫn chứa hương để che mùi và có thể gây kích ứng

Nếu sợ nhiều bước, bạn có thể dùng kem dưỡng ẩm có sẵn SPF cho buổi sáng. Nhưng kem dưỡng không ghi SPF thì không có tác dụng chống nắng.

Bước 3: Chống nắng, bước dễ bị bỏ quên nhất

AAD khuyên chọn kem chống nắng phổ rộng (broad-spectrum), chống nước, SPF từ 30 trở lên, thoa lên mọi vùng da hở như mặt, tai, cổ.

Thoa lại sau mỗi 2 giờ hoặc ngay sau khi bơi hay ra nhiều mồ hôi. Ngoài kem, AAD còn nhắc đến việc tìm bóng râm, đội mũ vành rộng và đeo kính có chống tia UV.

Bước này đặc biệt hợp với bạn nào hay đi xe máy, chơi thể thao ngoài trời. Da vừa cạo xong cũng nên được che chắn khi ra nắng.

Cạo râu ít rát hơn: 6 chỉnh sửa nhỏ trước, trong và sau khi cạo

Những điều dưới đây là hướng dẫn cạo râu của AAD dành cho người hay bị kích ứng, rát hoặc lông mọc ngược:

• Làm ướt để da và râu mềm trước khi cạo
• Dùng kem cạo râu có dưỡng ẩm
• Cạo theo chiều mọc của lông, không cạo ngược
• Không kéo căng da khi cạo
• Dùng dao 1 hoặc 2 lưỡi thay vì dao nhiều lưỡi
• Rửa dao sau mỗi đường cạo, thay lưỡi sau khoảng 5 đến 7 lần cạo

Xong thì rửa mặt sạch, thoa dưỡng ẩm khi da còn ẩm (bước 2 ở trên).

Có nhất thiết phải cạo mỗi ngày không?

Nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng trên 90 nam giới người Mỹ gốc Phi bị viêm nang lông do cạo râu, kéo dài 12 tuần (đăng trên Journal of Drugs in Dermatology, 2013), so sánh cạo 2 đến 3 lần mỗi tuần với cạo hằng ngày. Nhóm cạo 2 đến 3 lần mỗi tuần có ít lông mọc ngược hơn đáng kể so với hai nhóm cạo hằng ngày.

Tuy nhiên, mức độ nặng do bác sĩ đánh giá giữa các nhóm không khác nhau đáng kể. Đây là nghiên cứu trên một nhóm cụ thể và nhỏ, nên chỉ nên xem là gợi ý.

Nếu công việc cho phép, thử cạo cách ngày xem da có đỡ nổi mụn và lông mọc ngược không.

Khi nào nên nghỉ cạo và đi khám?

Theo Merck Manual, khi đã xuất hiện sẩn hoặc mụn mủ do cạo râu, nên ngừng cạo cho đến khi các tổn thương viêm lành hẳn. Trong lúc đó có thể cắt râu ngắn chứ không cạo sát da (Merck Manual nêu mốc khoảng 0,5 cm).

Một tổng quan năm 2023 trên Clinical and Experimental Dermatology cho biết việc điều trị cần cách tiếp cận đa diện, gồm các biện pháp phòng ngừa, thuốc bôi và trong một số trường hợp là laser. Vì vậy nếu nốt kéo dài, đau, nổi nhiều hoặc để lại thâm, bạn nên gặp bác sĩ da liễu thay vì tự xử lý.

Bài này chỉ mang tính hướng dẫn chung và không thay thế khám bệnh.

Câu hỏi thường gặp về chăm sóc da cho nam

Nam mới bắt đầu chăm da cần những bước nào?

Chỉ cần 3 bước: rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, dưỡng ẩm và chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên.

Có nên rửa mặt bằng xà phòng cục không?

AAD khuyên dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ thay cho xà phòng cục, vì xà phòng dễ làm da khô. Nên rửa bằng nước ấm, không dùng nước nóng.

Bao lâu nên thay lưỡi dao cạo?

Theo AAD, nên thay lưỡi sau khoảng 5 đến 7 lần cạo và rửa dao sau mỗi đường cạo.

Cạo râu xong nổi mụn thì làm gì?

Theo Merck Manual, khi đã có sẩn hoặc mụn mủ do cạo râu thì nên ngừng cạo đến khi lành hẳn, có thể cắt râu ngắn khoảng 0,5 cm. Nốt kéo dài, đau hoặc để lại thâm thì nên gặp bác sĩ da liễu.

Tóm lại: chăm sóc da cho nam chỉ cần 3 bước và một lưỡi dao mới

Rửa mặt dịu nhẹ, dưỡng ẩm, chống nắng SPF 30 trở lên, cộng thêm vài thói quen cạo râu: làm ướt da trước, cạo theo chiều lông, không kéo căng da và thay lưỡi đúng lúc.

Bắt đầu bằng việc thay lưỡi dao và thêm kem dưỡng ngay sau khi cạo tuần này. Sau 2 đến 3 tuần, bạn sẽ biết da mình hợp với nhịp cạo nào.