Trang điểm da mụn: chọn kem nền không bít tắc, dùng đúng cách

Sáng nay muốn che mụn: có nên trang điểm không?

Bảy giờ sáng, trên má có vài nốt mụn mới nổi, tám giờ phải có mặt ở lớp hoặc công ty. Muốn trang điểm da mụn cho tự tin, nhưng lại sợ kem nền là thủ phạm làm mụn kéo dài.

Tin tốt là Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD) vẫn có hướng dẫn riêng cho người da mụn muốn dùng đồ trang điểm. Nghĩa là không cần bỏ hẳn, chỉ cần chọn đúng sản phẩm và dùng đúng cách.

Kem nền cho da mụn: non-comedogenic là gì, vì sao đừng tin tuyệt đối

Non-comedogenic nghĩa là sản phẩm được hãng cho là ít gây bít tắc lỗ chân lông. Đây là cách ghi của hãng, không phải một tiêu chuẩn bắt buộc. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) nói rõ họ không có danh sách các tuyên bố được duyệt hay chấp nhận cho mỹ phẩm, chỉ yêu cầu thông tin trên nhãn phải trung thực, không gây hiểu lầm.

Vì vậy hãy xem nhãn như một gợi ý để lọc bớt, không phải lời đảm bảo. AAD khuyên người da mụn tìm các cụm như "oil-free", "won't clog pores" hoặc "non-comedogenic" trên nhãn.

Khái niệm này cũng có gốc khoa học. Một nghiên cứu năm 1976 trên tạp chí Cutis thử mỹ phẩm và thành phần trên thỏ, thấy không ít loại gây bít tắc, trong đó có isopropyl myristate và butyl stearate.

Nhóm tác giả làm ra công thức không gây bít tắc và ghi nhận tỉ lệ mụn do mỹ phẩm ở phụ nữ dễ nổi mụn giảm từ 25% xuống dưới 5% tại phòng khám của họ. Đây là kết quả cũ, nên chỉ đáng coi là tham khảo.

Cách chọn thực tế:

• Ưu tiên nhãn non-comedogenic, oil-free hoặc không gây bít tắc, rồi đọc thêm bảng thành phần
• Nếu da bạn từng nổi mụn khi dùng sản phẩm chứa isopropyl myristate hay butyl stearate, hãy tránh chúng
• Nếu một sản phẩm làm bạn nổi mụn, bỏ nó, dù nhãn ghi gì đi nữa

Thử kem nền mới thế nào để không phải trả giá bằng cả mặt mụn

Đừng thoa thử lần đầu vào buổi sáng trước khi đi thi hay họp quan trọng. Chọn một ngày ở nhà, thoa một ít ở vùng hàm hoặc gần tai rồi quan sát vài ngày.

• Mỗi lần chỉ thử 1 sản phẩm mới, để biết chính xác món nào gây vấn đề
• Nếu thấy nổi mụn li ti, đỏ, ngứa rát thì dừng
• Chọn lớp nền mỏng, độ che phủ vừa phải: thà che chỗ cần che còn hơn đắp cả mặt

Nếu da bạn hay châm chích với sản phẩm mới, đọc thêm về dấu hiệu và cách thử đồ mới ở bài dưới đây.

Đi học, đi làm buổi sáng: routine 5 phút che mụn nhẹ

Ngày thường không cần đầy đủ các bước. Mục tiêu là da đều hơn một chút mà vẫn thở được.

• Rửa mặt bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, lau khô bằng khăn sạch
• Nếu đang dùng thuốc trị mụn bôi ngoài da, thoa thuốc trước. AAD ghi rõ: thoa thuốc trị mụn trước rồi mới trang điểm
• Dưỡng ẩm mỏng loại không gây bít tắc, thêm kem chống nắng
• Chấm một ít kem nền hoặc kem che khuyết điểm đúng vào chỗ mụn và vùng đỏ, vỗ nhẹ cho tán đều

AAD nhấn mạnh tay thoa phải thật nhẹ, "feather light", để tránh kích ứng, và có thể dùng cọ để thoa. Chà mạnh hay đè nặng lên nốt mụn viêm chỉ làm da đỏ và đau hơn.

Đi chơi cả ngày, đổ mồ hôi: giữ da sạch giữa chừng

Đi chơi, đi sự kiện, ra nắng nhiều, lớp nền dễ trôi và trộn với dầu mồ hôi. AAD khuyên rửa mặt hai lần mỗi ngày và rửa thêm sau khi đổ mồ hôi nhiều, bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ.

• Mang theo giấy thấm dầu, thấm nhẹ thay vì chà
• Tránh dặm lại nhiều lớp nền chồng lên nhau; dặm thêm chỗ cần che là đủ
• Về nhà việc đầu tiên là tẩy trang, đừng ngủ gật với mặt đầy phấn

AAD cũng lưu ý mụn li ti quanh môi có thể do son hoặc son dưỡng. Nếu vùng quanh miệng hay nổi mụn, thử bỏ son đang dùng một thời gian xem có đỡ không.

Tẩy trang và vệ sinh dụng cụ: nửa còn lại của chuyện trang điểm da mụn

Nhiều khi thứ làm mụn nặng thêm không phải kem nền mà là việc để nền qua đêm. AAD khuyên luôn tẩy trang trước khi ngủ, kể cả lớp trang điểm mắt, bằng sản phẩm tẩy trang không chứa dầu, sau đó rửa mặt nhẹ nhàng. AAD cũng nói rõ: đừng chà mạnh mặt, kể cả khi tẩy trang.

Về dụng cụ, AAD khuyên giặt cọ trang điểm mỗi tuần và không dùng chung đồ trang điểm hay dụng cụ với người khác, vì dùng chung có thể lây vi khuẩn, bã nhờn và tế bào chết.

• Tẩy trang xong rửa mặt lại bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ
• Giặt cọ mỗi tuần, để khô tự nhiên
• Không cho bạn bè mượn cọ hay son và cũng đừng mượn của họ

Sai lầm hay gặp và khi nào nên gặp bác sĩ da liễu

Mấy sai lầm khá phổ biến của người trẻ khi trang điểm lúc đang có mụn:

• Đắp nền dày để che hết mụn, rồi dặm thêm cả ngày
• Thử cùng lúc nhiều sản phẩm mới
• Dùng kem nền hợp bạn bè mà không thử trên da mình
• Lười tẩy trang khi mệt
• Nặn mụn rồi đắp nền lên vết hở

Trang điểm chỉ che chứ không điều trị mụn. AAD cho biết thuốc bôi chứa benzoyl peroxide, salicylic acid hoặc adapalene có thể giúp ích, và thường cần khoảng 4-8 tuần mới thấy cải thiện. Nếu mụn nhiều, đau, thành nang hoặc để lại sẹo, hãy gặp bác sĩ da liễu thay vì tự xoay xở.

Muốn hiểu mụn của mình thuộc dạng nào, bạn đọc thêm bài dưới đây.

Câu hỏi thường gặp về trang điểm da mụn

Trang điểm có làm mụn nặng hơn không?

Không nhất thiết. Mụn có thể nặng hơn khi sản phẩm gây bít tắc, dụng cụ bẩn hoặc không tẩy trang sạch. Chọn nhãn phù hợp, thoa nhẹ và tẩy trang kỹ là cách giảm nguy cơ theo hướng dẫn của AAD.

Kem nền ghi non-comedogenic có chắc chắn không gây mụn không?

Không. Đây là cách ghi của hãng, FDA không duyệt trước các tuyên bố này trên mỹ phẩm. Mỗi người một làn da, nên vẫn cần thử trên vùng nhỏ trước.

Nên chọn kem nền dạng nào cho da mụn?

Nguồn tham khảo không khẳng định dạng nào tốt hơn. Hãy ưu tiên nhãn oil-free hoặc non-comedogenic, lớp nền mỏng và kiểm tra bảng thành phần.

Bao lâu nên giặt cọ trang điểm?

AAD khuyên giặt cọ mỗi tuần và không dùng chung với người khác.