Đeo tai nghe cả ngày có hại không? Quy tắc 60/60 và mức an toàn

Tai ù sau buổi học dài: có phải mình đang làm hại tai?

Đeo tai nghe từ giờ học đến lúc đi làm thêm, tối về nằm nghe tiếp, rồi tự nhiên thấy tai ù hoặc tiếng xung quanh nghe nhỏ đi một chút. Nhiều bạn trẻ từng gặp cảnh này.

Theo WHO, hơn 1 tỷ người trẻ (12-35 tuổi) đang có nguy cơ mất thính lực do nghe âm thanh lớn khi giải trí. Nghe nhiều chưa chắc đã hại, nhưng nghe to và nghe lâu thì rủi ro tăng lên.

Quy tắc 60/60 là gì và ai đặt ra?

Quy tắc 60/60 nghe rất dễ nhớ: để âm lượng khoảng 60% và nghe khoảng 1 tiếng thì nghỉ. Theo Cleveland Clinic, sau khoảng một giờ bạn nên tạm dừng 10-15 phút.

Đây là lời khuyên phổ biến của giới thính học chứ không phải một con số trong tiêu chuẩn của WHO hay NIDCD, hai nơi này không đưa ra quy tắc 60/60. Vì mỗi máy có thang âm lượng khác nhau, 60% trên máy này không bằng 60% trên máy khác.

Hiểu đơn giản: nó là mẹo để hình thành thói quen, không phải ranh giới an toàn tuyệt đối.

Con số chính thức: 80 dB, 40 giờ mỗi tuần

Chuẩn WHO-ITU cho thiết bị nghe an toàn (H.870) đưa ra hai mức tham chiếu mỗi tuần:

• Người lớn: 80 dB trong 40 giờ
• Trẻ em: 75 dB trong 40 giờ

Chuẩn này còn yêu cầu thiết bị theo dõi lượng âm thanh bạn đã nghe trong tuần (gọi là sound allowance) và có tuỳ chọn tự giảm âm lượng.

Về phía tai, NIDCD cho biết nghe lâu hoặc lặp lại ở mức từ 85 dBA trở lên có thể gây mất thính lực, còn âm thanh từ 70 dBA trở xuống ít có khả năng gây hại dù nghe lâu. Âm càng to thì thời gian gây hại càng ngắn.

Tự kiểm tra: mình đang nghe quá to hay quá lâu?

NIDCD tóm gọn nguy cơ ở ba chữ: quá to, quá gần, quá lâu. Tai nghe nhét tai vừa gần màng nhĩ, vừa dễ đeo cả ngày nên dễ dính cả ba.

Bạn có thể tự soi nhanh bằng vài dấu hiệu dễ thấy (đây là mẹo thực tế, không phải mốc đo chính thức):

• Người bên cạnh nghe được nhạc rò ra từ tai nghe của bạn
• Bạn phải tăng âm lượng mới nghe rõ khi ở chỗ ồn
• Bạn đeo liên tục nhiều giờ mà không tháo ra lần nào
• Tháo tai nghe ra thấy tiếng xung quanh nghe bị bịt hoặc ù

Nếu máy có mục theo dõi mức âm lượng tai nghe trong phần cài đặt hoặc sức khoẻ, hãy mở ra xem. Chuẩn H.870 chính là khuyến khích thiết bị có chức năng này.

Vẫn đeo tai nghe mà đỡ hại tai: 5 việc dễ làm

Bạn không cần bỏ tai nghe, chỉ cần chỉnh vài thói quen:

• Đặt âm lượng quanh mức vừa phải, đừng để gần kịch trần
• Cứ khoảng một giờ thì tháo tai nghe nghỉ 10-15 phút, theo gợi ý của Cleveland Clinic
• Ở chỗ ồn (xe buýt, quán đông), chọn cách chặn bớt tiếng ồn thay vì vặn to hơn
• Xen kẽ các buổi nghe bằng loa ngoài hoặc không nghe gì
• Lau vệ sinh tai nghe thường xuyên cho sạch

Bạn đang tìm một cặp tai nghe nhét tai giá mềm để thay cặp cũ, có thể xem Baseus WM02 qua nút bên dưới. Dù dùng cặp nào, âm lượng và thời gian nghe vẫn quan trọng hơn giá tiền.

Dấu hiệu nên đi khám, đừng chờ cho qua

Cleveland Clinic coi nghe bị bịt hoặc ù tai là dấu hiệu cảnh báo và khuyên gặp chuyên viên thính học. CDC liệt kê thêm những dấu hiệu của mất thính lực do tiếng ồn:

• Âm thanh nghe như bị bịt
• Khó nghe âm cao
• Khó hiểu người khác nói trong chỗ ồn hoặc qua điện thoại
• Hay phải nhờ người khác nói lại, hoặc vặn TV to hơn
• Ù tai, hoặc có tiếng nào đó khó chịu, đau tai

CDC khuyên không nên chờ đến khi thấy rõ dấu hiệu mới đo thính lực. Nếu bạn có các dấu hiệu trên hoặc thuộc nhóm nguy cơ, hãy đi kiểm tra tai. Bài này chỉ để tham khảo, không thay cho chẩn đoán của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp về đeo tai nghe

Quy tắc 60/60 có phải khuyến cáo của WHO không?

Không. Đây là mẹo phổ biến của giới thính học (âm lượng khoảng 60%, nghe khoảng 1 tiếng thì nghỉ), WHO và NIDCD không đưa ra quy tắc này.

Nghe ở mức bao nhiêu dB là an toàn?

Chuẩn WHO-ITU lấy mốc 80 dB trong 40 giờ mỗi tuần cho người lớn. NIDCD cho biết âm thanh từ 70 dBA trở xuống ít có khả năng gây hại dù nghe lâu.

Nghe bao lâu thì nên nghỉ?

Theo Cleveland Clinic, sau khoảng một giờ nên tháo tai nghe nghỉ 10-15 phút.

Ù tai sau khi nghe nhạc có cần đi khám không?

Cleveland Clinic coi nghe bị bịt hoặc ù tai là dấu hiệu cảnh báo và khuyên gặp chuyên viên thính học. Bài này chỉ để tham khảo, không thay cho chẩn đoán của bác sĩ.

Tóm lại: nhỏ hơn một chút, nghỉ nhiều hơn một chút

60/60 là mẹo dễ nhớ chứ không phải luật. Con số đáng tin hơn nằm ở chuẩn WHO-ITU và khuyến cáo của NIDCD về mức âm thanh và thời gian nghe.

Hôm nay thử vặn nhỏ đi một nấc và tháo tai nghe nghỉ giữa giờ. Nếu đang cần đổi tai nghe, xem Baseus WM02 ở nút bên dưới.