Pin điện thoại chai nhanh: sạc thế nào cho bền, khi nào nên thay

Máy mới mua còn trâu, giờ cắm sạc sáng chiều vẫn tụt vèo

Bạn không chơi game nặng, không quay phim cả ngày, vậy mà dùng được vài năm, pin điện thoại đã tụt tới mức phải sạc giữa trưa. Chuyện này khá phổ biến và phần lớn không phải do máy lỗi.

Pin trong điện thoại là pin lithium-ion, và loại pin này lão hoá dần theo thời gian dùng. Bài này giúp bạn hiểu nó chai vì đâu, sạc sao cho chậm chai hơn và biết lúc nào nên thay.

Vì sao pin điện thoại chai: số lần sạc và nhiệt độ

Theo trang hỗ trợ của Apple, pin lithium-ion mất dần dung lượng và khả năng cấp điện đỉnh theo thời gian. Mức lão hoá phụ thuộc vào số chu kỳ sạc và cách pin được chăm sóc, không chỉ là máy dùng bao lâu.

Battery University, trang kiến thức pin được nhiều người trích dẫn, nói pin để ở nhiệt độ cao cùng mức sạc đầy là tổ hợp hại pin hơn cả việc sạc xả nhiều lần. Họ cũng cho biết xả sâu mỗi lần làm pin mau xuống cấp hơn xả nông.

• Một chu kỳ sạc là tổng lượng điện đã dùng bằng 100% dung lượng pin, không nhất thiết là một lần cắm sạc từ 0 đến 100%
• Apple thiết kế pin iPhone 14 trở về trước giữ 80% dung lượng ban đầu sau 500 chu kỳ, iPhone 15 là 1.000 chu kỳ, trong điều kiện lý tưởng
• Battery University coi trên 30 độ C là mức nhiệt cao đối với pin lithium-ion

Bật sạc tối ưu trên iPhone: máy tự tránh để đầy pin cả đêm

Theo Apple, Optimized Battery Charging giúp giảm hao mòn pin bằng cách hạn chế thời gian iPhone ở mức đầy. Máy học thói quen sạc hằng ngày, và chỉ giữ ở 80% khi dự đoán bạn sẽ cắm sạc lâu, ví dụ qua đêm.

Theo Apple, tính năng này bật sẵn khi cài đặt máy, nhưng cần ít nhất 14 ngày làm quen thói quen của bạn mới hoạt động và chỉ dùng được khi giới hạn sạc đặt ở 100%.

• iPhone 15 trở lên: vào Cài đặt > Pin > Sạc, có thể chọn giới hạn sạc từ 80% đến 100%, mỗi bước 5%
• iPhone 14 trở về trước: vào Cài đặt > Pin > Sức khoẻ pin và sạc rồi bật Sạc pin tối ưu hoá
• Cần sạc nhanh trước khi ra khỏi nhà: chạm giữ thông báo trên màn hình khoá rồi chọn Charge Now

Tên menu có thể khác đôi chút tuỳ phiên bản iOS và ngôn ngữ máy.

Dùng Samsung hoặc Pixel: bật Bảo vệ pin và Giới hạn 80%

Samsung có tính năng Protect battery. Theo trang hỗ trợ của hãng, khi bật, máy giới hạn sạc ở 85%, mặc định tính năng này tắt và chỉ có trên một số model, phiên bản phần mềm.

Trên Pixel, Google mô tả Adaptive Charging học thói quen và có thể sạc đầy đến 100% khoảng một giờ trước khi bạn rút sạc. Pixel 6a trở lên còn có tuỳ chọn giới hạn 80% để kéo dài tuổi thọ pin.

• Samsung: Cài đặt > Pin > Bảo vệ pin
• Pixel: Cài đặt > Pin > Sức khoẻ pin > Tối ưu hoá sạc, bật rồi chọn Adaptive Charging hoặc Giới hạn 80%
• Máy dừng ở 80% hoặc 85% khi cắm sạc là đúng thiết kế, không phải lỗi sạc

Đổi lại, pin dùng được ít hơn mỗi lần sạc. Ngày cần đi xa thì bạn tắt giới hạn, ngày thường thì bật. Tên menu có thể khác theo model và phiên bản.

Xem sức khoẻ pin để biết pin đã chai tới đâu

Đừng đoán, máy có sẵn chỉ số để bạn xem.

• iPhone: Cài đặt > Pin > Sức khoẻ pin, xem Dung lượng tối đa và mục Hiệu năng cao nhất
• Pixel: Cài đặt > Pin > Sức khoẻ pin, tuỳ đời máy mà có hiển thị thông tin tình trạng pin
• Samsung: một số mẫu có thông tin pin trong Chăm sóc pin và thiết bị hoặc ứng dụng Samsung Members, tuỳ model và khu vực

Nếu máy Android của bạn không có mục này, cách chắc nhất là mang máy đến trung tâm bảo hành của hãng để kiểm tra pin.

Thói quen sạc hằng ngày: vài việc nhỏ, đỡ chai thấy rõ

Không cần canh từng phần trăm. Chỉ cần tránh hai thứ pin ghét nhất là nóng và đầy pin kéo dài.

• Tránh sạc hay dùng máy dưới nắng gắt, trong xe nóng, hoặc đặt trên chăn gối che kín máy
• Tháo ốp dày nếu thấy máy nóng lên khi sạc
• Sạc thêm vài lần trong ngày vẫn tốt, Battery University cho biết pin lithium-ion không có hiệu ứng nhớ và không cần xả cạn định kỳ
• Hạn chế để máy về 0% thường xuyên, vì xả nông bền hơn xả sâu
• Cất máy lâu không dùng ở khoảng nửa pin, theo hướng dẫn của Apple

Bạn cũng đừng ép mình theo một mức phần trăm cứng. Cứ bật tính năng bảo vệ pin có sẵn là đủ cho đa số người dùng.

Câu hỏi thường gặp về pin điện thoại

Sạc qua đêm có làm chai pin không?

Để pin ở mức đầy lâu, nhất là khi nóng, là tổ hợp hại pin nhất. Bật Sạc pin tối ưu hoá trên iPhone, Adaptive Charging trên Pixel hoặc Bảo vệ pin trên Samsung để máy tránh giữ pin đầy cả đêm.

Có cần xả cạn pin rồi mới sạc không?

Không. Theo Battery University, pin lithium-ion không có hiệu ứng nhớ, không cần xả cạn định kỳ, và xả nông bền hơn xả sâu.

Máy dừng sạc ở 80% có phải lỗi không?

Không, đó là tính năng giới hạn sạc để kéo dài tuổi thọ pin. Ngày cần đi xa thì bạn tắt giới hạn.

Khi nào nên thay pin?

Khi máy báo sức khoẻ pin suy giảm đáng kể, tự tắt dù còn nhiều phần trăm hoặc chậm hẳn so với trước. Pin phồng hay máy nóng bất thường thì ngừng sạc và mang đến trung tâm bảo hành ngay.

Khi nào nên thay pin thay vì đổi máy

Apple khuyên đi bảo hành pin khi màn hình Sức khoẻ pin báo suy giảm đáng kể, hoặc khi việc hạn chế hiệu năng làm máy dùng khó chịu. Pin cũ có trở kháng cao nên có thể sập nguồn đột ngột, nhất là khi trời lạnh hoặc pin còn thấp.

• Máy báo pin suy giảm đáng kể
• Máy tự tắt khi pin còn nhiều phần trăm, hoặc bị chậm hẳn so với trước
• Pin phồng, máy nóng bất thường: ngừng sạc và mang đến trung tâm bảo hành ngay

Nếu máy còn chạy ổn, thay pin chính hãng thường rẻ hơn nhiều so với mua máy mới. Bạn nên hỏi giá tại trung tâm bảo hành của hãng trước khi quyết định.