Sạc không dây có hại pin không? Tiện lợi và điều cần biết

Đặt điện thoại lên đế là xong, không phải cắm cáp. Nhưng sạc không dây có hại pin không, có chậm và nóng hơn không? Đây là điều nghiên cứu và hãng nói.

Sạc không dây tiện lợi ở đâu, và cái giá phải trả là gì?

Sạc không dây tiện lợi nhất ở thói quen: về nhà, đặt máy lên đế đầu giường hay bàn làm việc, không phải cắm rút cáp mỗi lần. Câu hỏi nhiều người đặt ra là sạc không dây có hại pin không.

Câu trả lời ngắn: nó không phá hỏng pin, nhưng thường làm máy ấm hơn so với sạc cáp, và nhiệt là kẻ thù chậm mà chắc của pin lithium-ion. Phần dưới đi qua từng ý để bạn tự quyết định dùng lúc nào, dùng thế nào.

Qi và Qi2: khác nhau thế nào khi bạn mua đế sạc?

Qi là chuẩn sạc không dây do Wireless Power Consortium (WPC) xây dựng từ năm 2010. Theo WPC, chỉ những sản phẩm đã qua kiểm định độc lập mới được gắn logo Qi hoặc Qi2.

Qi2 là thế hệ mới, dùng nam châm để căn máy vào đúng vị trí trên đế. WPC cho biết việc căn chỉnh này giúp tiết kiệm năng lượng hơn và dễ dùng hơn, và Qi2 hỗ trợ mức 15W, còn bản Qi2 25W cho công suất cao hơn.

Thấy logo Qi hoặc Qi2 trên đế là dấu hiệu đã được chứng nhận
Đế Qi cũ dưới 10W sẽ sạc chậm hơn; Apple khuyên dùng đế MagSafe hoặc đế đạt chuẩn Qi2 nếu muốn sạc không dây nhanh hơn
Chọn đế đúng chuẩn máy bạn hỗ trợ, đừng mua theo công suất ghi to trên hộp

Sạc không dây có chậm hơn sạc cáp không? Vì sao điện bị thất thoát

Sạc không dây truyền điện qua khoảng cách giữa hai cuộn dây, nên luôn mất mát nhiều hơn so với dòng điện chạy thẳng qua cáp. Phần điện mất đi không biến mất mà thành nhiệt.

Nghiên cứu của Đại học Warwick (Anh, 2019) đo cụ thể: khi máy đặt lệch trên đế, bộ sạc phải tăng công suất đầu vào để bù, tối đa 11W so với 9,5W khi đặt đúng. Công suất tăng thêm đó dẫn đến tổn hao và toả nhiệt nhiều hơn.

Apple cũng nói rõ các tình huống làm sạc không dây chậm lại:

Dùng đế Qi dưới 10W
Cắm phụ kiện có dây vào máy khi đang sạc không dây, lúc đó công suất bị giới hạn ở 7,5W
Máy hoặc đế quá nóng nên tạm dừng sạc

Vì vậy nếu bạn cần đầy pin nhanh trước khi ra khỏi nhà, cáp vẫn là lựa chọn gọn hơn.

Sạc không dây có hại pin không? Nhiệt ảnh hưởng đến pin thế nào

Cũng trong nghiên cứu Warwick, khi sạc cáp máy ở mức khoảng 27 độ C, còn khi sạc không dây đỉnh nhiệt đạt khoảng 30,5 độ C. Nhóm tác giả coi pin lithium-ion ở trên 30 độ C là mức nhiệt cao, làm rút ngắn tuổi thọ.

Họ cho rằng sạc không dây có thể làm giảm tuổi thọ pin điện thoại và khuyến nghị sạc cáp nếu muốn pin bền nhất. Đây là một nghiên cứu, đo trong điều kiện thí nghiệm, nên hãy hiểu là cảnh báo về xu hướng chứ không phải con số pin sẽ chai sau bao lâu.

Apple khuyên tránh sạc hay để iPhone ở nơi nóng trong thời gian dài, kể cả dưới nắng trực tiếp. Samsung thì nói máy và đế sạc có thể nóng lên khi sạc không dây hoặc sạc nhanh nhưng điều này không ảnh hưởng tuổi thọ hay hiệu năng, và bộ sạc có thể tự dừng nếu pin quá nóng.

Nói gọn: hơi ấm là bình thường, còn nóng kéo dài mới là điều nên tránh.

Dùng sạc không dây đúng cách để vừa tiện vừa giữ pin

Bạn không cần bỏ hẳn sạc không dây, chỉ cần dùng đúng chỗ. Các điểm dưới đây dựa trên khuyến nghị của hãng, kết quả nghiên cứu và nguyên lý sạc.

Đặt máy đúng tâm cuộn sạc. Đặt lệch làm bộ sạc tăng công suất và nóng hơn theo nghiên cứu Warwick
Giữ khoảng giữa máy và đế sạch: Apple khuyên đặt đế trên bề mặt phẳng, tránh vật kim loại hay vật lạ, Samsung cũng cảnh báo không để kim loại, nam châm, thẻ từ ở giữa
Rút thẻ ngân hàng, thẻ khách sạn, thẻ từ khỏi ốp lưng trước khi sạc
Bỏ ốp dày hoặc ốp có kim loại nếu thấy máy nóng hay sạc chập chờn
Không sạc trên nệm, gối, dưới nắng hoặc trong xe nóng
Dùng đế có chứng nhận Qi hoặc Qi2, và bộ đổi nguồn đi kèm đúng công suất

Ngoài ra, các máy mới có tuỳ chọn giới hạn mức sạc hoặc sạc tối ưu. Trên iPhone, Apple cho biết Sạc tối ưu được thiết kế để giảm hao mòn pin, và từ iPhone 15 bạn có thể đặt giới hạn sạc từ 80 đến 100 phần trăm.

Khi nào nên dùng sạc không dây, khi nào nên cắm cáp?

Chọn theo tình huống sẽ đỡ băn khoăn hơn là cấm hẳn một cách sạc.

Sạc không dây hợp khi: sạc qua đêm ở nhà, đặt trên bàn làm việc, sạc rải rác trong ngày, bạn muốn đỡ phải rút cắm cáp nhiều lần
Nên cắm cáp khi: cần đầy pin nhanh, máy đang nóng vì chơi game hay quay video, đang đặt máy trong ốp dày, hoặc muốn chăm pin tối đa

Với người dùng phổ thông, dùng xen kẽ hai cách là hợp lý: tiện thì đặt lên đế, gấp thì cắm cáp. Nếu bạn còn phân vân chuyện sạc nhanh, bài này giải thích thêm.

Câu hỏi thường gặp về sạc không dây có hại pin không