Sao lưu ảnh điện thoại: cách đơn giản để không mất ảnh

Điện thoại rơi xuống nước là mất luôn ảnh con?

Bạn đang cầm điện thoại, màn hình tối đen, và trong máy là cả vài năm ảnh gia đình. Nếu chưa sao lưu ảnh điện thoại, những tấm ảnh đó có thể mất theo máy.

Chuyện này xảy ra với rất nhiều người: máy rơi, bị trộm, hỏng nguồn hoặc đơn giản là đổi máy mà quên chép ảnh. Cách phòng nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng thật ra chỉ là bật một công tắc và kiểm tra lại một lần. Bài này đi từng bước, đủ đơn giản để bạn làm cho cả bố mẹ.

Sao lưu ảnh điện thoại khác gì chép ảnh ra chỗ khác?

Sao lưu nghĩa là có thêm một bản ảnh nằm ngoài chiếc điện thoại, và bản đó tự cập nhật khi bạn chụp ảnh mới. Nếu máy mất mà bản sao cũng mất theo thì chưa gọi là sao lưu.

Có hai cách phổ biến:

• Sao lưu lên đám mây (cloud): ảnh tự lên tài khoản của bạn khi có Wi-Fi, không cần nhớ làm
• Chép thủ công sang máy tính hoặc ổ cứng: bạn tự cắm dây và chép, dễ quên nên cần đặt lịch nhắc

Người ít rành công nghệ nên bắt đầu bằng đám mây, vì nó tự chạy.

Điện thoại Android: bật sao lưu ảnh bằng Google Photos

Theo hướng dẫn của Google, để bật sao lưu trên Android bạn làm như sau:

• Mở ứng dụng Google Photos và đăng nhập tài khoản Google
• Bấm vào ảnh đại diện (hoặc chữ cái đầu) ở góc trên bên phải
• Chọn Cài đặt Google Photos, rồi chọn Sao lưu
• Bật Sao lưu

Google lưu ý dung lượng tài khoản Google được dùng chung cho Google Photos, Google Drive và Gmail. Khi gần đầy, bạn có thể mua thêm dung lượng hoặc dọn bớt.

Tên các mục trong máy có thể khác đôi chút tuỳ phiên bản ứng dụng và ngôn ngữ.

iPhone: sao lưu ảnh và dữ liệu bằng iCloud

Apple chia làm hai thứ riêng. Sao lưu iCloud (iCloud Backup) lưu bản sao thiết lập máy, bố cục màn hình chính và dữ liệu ứng dụng đã tải. Ảnh và video có thể nằm trong bản sao lưu đó nếu iCloud Photos đang tắt, còn khi bật iCloud Photos thì ảnh được đồng bộ riêng lên iCloud.

Để bật iCloud Backup theo hướng dẫn của Apple:

• Mở Cài đặt, bấm vào tên của bạn, chọn iCloud
• Chọn Sao lưu iCloud và bật tuỳ chọn sao lưu máy này
• Cắm sạc, kết nối Wi-Fi và khoá màn hình để bản sao lưu tự chạy

Nếu máy báo không đủ dung lượng iCloud, bạn làm theo hướng dẫn trên màn hình để mua thêm dung lượng.

Quy tắc 3-2-1 sao lưu: đủ an toàn mà không cầu kỳ

Chỉ một bản sao lưu trên đám mây vẫn có rủi ro, ví dụ quên mật khẩu hoặc tài khoản bị khoá. Quy tắc 3-2-1 sao lưu giúp bạn tránh việc đặt hết trứng vào một giỏ.

Theo CISA (cơ quan an ninh mạng Hoa Kỳ), quy tắc này gồm:

• Giữ 3 bản của tệp quan trọng: 1 bản chính và 2 bản sao lưu
• Lưu trên 2 loại phương tiện khác nhau, để phòng các rủi ro khác nhau
• Để 1 bản ở nơi khác, ngoài nhà hoặc nơi làm việc

Với ảnh gia đình, một cách làm gọn là: ảnh gốc trong điện thoại, 1 bản tự động trên đám mây (vừa là loại lưu thứ hai, vừa nằm ngoài nhà), và 1 bản chép định kỳ sang ổ cứng hoặc máy tính ở nhà.

Sắp đổi máy hoặc sửa máy: làm 4 việc này trước

Đây là lúc dễ mất ảnh nhất, vì nhiều người xoá hoặc khôi phục cài đặt gốc ngay. Trước khi đưa máy đi sửa hay bán lại, hãy kiểm tra:

• Mở Google Photos hoặc iCloud, xem ảnh mới chụp gần đây đã có trên đó chưa
• Mở trên một thiết bị khác (máy tính, điện thoại khác) để chắc ảnh xem được
• Chép thêm một bản sang máy tính hoặc ổ cứng nếu là ảnh rất quan trọng
• Chỉ xoá hoặc khôi phục cài đặt gốc sau khi đã làm xong ba việc trên

Bước mở thử trên thiết bị khác chỉ mất một phút nhưng cho bạn biết bản sao lưu có thật sự dùng được.

Mẹo để bố mẹ không phải nhớ gì cả

Người lớn tuổi thường không muốn thao tác nhiều. Bạn có thể cài giúp một lần rồi quay lại kiểm tra mỗi vài tháng.

• Bật sao lưu tự động và chọn chỉ sao lưu khi có Wi-Fi để không tốn dữ liệu di động
• Ghi mật khẩu tài khoản Google hoặc Apple ra giấy, cất nơi an toàn trong nhà
• Đặt lời nhắc trên lịch mỗi 3 tháng: mở ứng dụng xem ảnh gần nhất đã lên chưa
• Dọn ảnh trùng, ảnh chụp màn hình khi dung lượng sắp đầy

Tài khoản mà bố mẹ không nhớ mật khẩu thì bản sao lưu cũng khó lấy lại, nên bước ghi mật khẩu rất đáng làm.

Câu hỏi thường gặp về sao lưu ảnh điện thoại

Sao lưu ảnh điện thoại có tốn tiền không?

Dung lượng tài khoản có giới hạn và được dùng chung cho nhiều dịch vụ (Google Photos, Drive, Gmail với Google). Khi đầy, bạn có thể dọn bớt hoặc mua thêm dung lượng; với iCloud, máy sẽ báo khi không đủ chỗ cho bản sao lưu.

Sao lưu dữ liệu điện thoại khác gì sao lưu ảnh?

Sao lưu dữ liệu rộng hơn: gồm cả thiết lập máy, dữ liệu ứng dụng và tin nhắn tuỳ hệ điều hành. Ảnh chỉ là một phần, nên bật cả hai nếu có thể.

Tôi chỉ cần lưu trên đám mây là đủ chưa?

Với ảnh quan trọng, nên thêm một bản nữa ở nơi khác theo quy tắc 3-2-1 của CISA, ví dụ chép ra ổ cứng ở nhà. Như vậy lỡ tài khoản gặp sự cố, bạn vẫn còn ảnh.

Bao lâu nên kiểm tra sao lưu một lần?

Chừng 3 tháng một lần là hợp lý: mở ứng dụng và xem ảnh mới nhất đã có chưa. Khi sắp đổi máy thì kiểm tra ngay trước khi đổi.