Chất liệu vải cotton polyester, linen, rayon: chọn vải nào mát?

Đứng trước kệ áo hay trang bán hàng, nhãn ghi cotton, polyester, linen, rayon mà không biết vải nào mát, thấm mồ hôi, ít nhăn? Bài này so 4 loại vải và gợi ý chọn theo dịp.

ChoiceHub29 tháng 10, 20266 phút

Tóm tắt nhanh

  • Cotton thấm mồ hôi tốt nhưng lâu khô; polyester thoát ẩm và mau khô nhưng dễ bí nếu dệt kín
  • Linen thoáng nhưng nhăn rất nhanh; rayon mềm, rủ nhưng dễ co và yếu khi ướt
  • Vải pha (cotton pha polyester) là lối đi giữa: ít nhăn hơn cotton, dễ chịu hơn polyester trơn
  • Đừng chọn chỉ theo tên vải: độ dày, kiểu dệt và form áo cũng quyết định áo có mát không

Đứng trước kệ áo, nhãn toàn chữ lạ: chất liệu vải cotton polyester là gì?

Chiếc nhãn giấy trắng đặt trên mảnh vải xám
Ảnh: Andrzej Gdula / Unsplash

Bạn cầm chiếc áo lên, nhãn ghi 60% cotton 40% polyester, cái bên cạnh ghi rayon, cái nữa ghi linen. Giá na ná nhau, ảnh đều đẹp, và bạn vẫn không biết chất liệu vải cotton polyester, rayon hay linen thì cái nào mát, thấm mồ hôi, đỡ nhăn.

Bài này so 4 loại vải phổ biến nhất theo đúng những câu bạn quan tâm: thoáng không, thấm mồ hôi không, nhăn không, giữ form không, giặt sao. Cuối bài có gợi ý chọn theo dịp để bạn khỏi phải nhớ hết.

Cotton: thấm mồ hôi tốt, an toàn cho đi học

Áo thun cotton xanh nhạt treo trên móc cạnh tường trắng
Ảnh: Cristofer Maximilian / Unsplash

Cotton là sợi từ cây bông, hút ẩm tốt nên mồ hôi được thấm đi thay vì đọng trên da. Một nghiên cứu năm 1995 trên tạp chí Ergonomics cho 6 sinh viên nữ ngồi nghỉ trong phòng 37 độ C, độ ẩm 60%: mồ hôi ở cẳng tay nhiều hơn rõ rệt khi mặc đồ polyester so với cotton ở 5 trong 6 người. Đây là nghiên cứu rất nhỏ, chỉ nên xem là gợi ý.

  • Thoáng và thấm mồ hôi: tốt
  • Nhăn: nhăn vừa, ủi hoặc vuốt phẳng khi phơi là ổn
  • Giữ form: ổn, nhưng áo thun cotton mỏng giặt nhiều có thể giãn cổ
  • Nhược điểm: ướt thì lâu khô, ra nhiều mồ hôi vẫn thấy ẩm lưng

Với ngày đi học, ngồi lớp, đi làm thêm trong quán, cotton mỏng là lựa chọn dễ nhất.

Polyester: mau khô, ít nhăn, nhưng đừng chọn loại bóng và dệt kín

Đồ hoạ: polyester hợp khi chạy bộ, vận động nhiều; tránh loại bóng, dệt kín, ôm sát
Đồ hoạ minh hoạ

Polyester là sợi tổng hợp, hầu như không hút nước nhưng nhẹ, mau khô, ít nhăn và giữ form tốt. Vì vậy nó là chất liệu chính của đồ thể thao.

Một nghiên cứu năm 2014 trên Applied Ergonomics cho 10 nam giới tập trong môi trường nóng. Khi mặc áo polyester pha spandex, nhiệt độ cơ thể ở 15 phút cuối thấp hơn đáng kể so với áo cotton 100%, và áo giữ lại ít mồ hôi hơn. Nhưng một nghiên cứu năm 2010 trên Aviation, Space, and Environmental Medicine, 8 nam giới mặc đồ bảo hộ đi bộ và chạy khoảng 2 giờ ở 41 độ C khô nóng, lại không thấy khác biệt đáng kể giữa áo lót cotton và vải tổng hợp.

Vậy polyester tốt khi bạn vận động nhiều và cần khô nhanh. Để mặc cả ngày đi học, hãy tránh loại bóng, dệt kín, ôm sát vì dễ bí.

Vải linen là gì? Thoáng mát nhưng nhăn là chuyện bình thường

Cận cảnh vải linen dệt thưa, nhăn tự nhiên
Ảnh: Andre Taissin / Unsplash

Linen (vải lanh) làm từ sợi cây lanh, thường được dệt thưa nên gió lùa qua dễ, mặc lên cảm giác khô thoáng. Đổi lại, linen nhăn rất nhanh và lúc mới mặc hơi thô.

  • Thoáng: rất tốt
  • Thấm mồ hôi: tốt
  • Nhăn: nhiều, nên coi đó là nét riêng của vải chứ đừng cố ủi phẳng tuyệt đối
  • Giữ form: vải ít co giãn, hợp kiểu suông, không hợp kiểu ôm

Giặt nhẹ nhiều lần, vải sẽ mềm dần. Linen hợp đi cà phê, đi chơi, đi biển hơn là đi phỏng vấn hay thuyết trình.

Bạn đọc thêm bài so sánh các loại vải cho ngày nóng 35 độ:

Đọc thêmVải mát mùa hè: cotton, linen, modal hay polyester mát thật?

Rayon (viscose): mềm, rủ, nhưng giặt phải nhẹ tay

Cô gái mặc váy trắng chất vải mềm rủ xoay người
Ảnh: Tanya Trofymchuk / Unsplash

Rayon, hay viscose, là sợi nhân tạo làm từ cellulose của gỗ, nên cảm giác mặc gần với sợi tự nhiên hơn là polyester. Đổi lại, rayon thường dễ co khi giặt, nên đọc kỹ nhãn trước khi giặt lần đầu.

  • Thoáng và hút ẩm: tốt, cảm giác mềm và mát tay
  • Nhăn: dễ nhăn, nên treo lên và hấp hơi nước thay vì ủi mạnh
  • Giữ form: rủ đẹp nhưng dễ giãn khi ướt
  • Giặt: xem nhãn, ưu tiên nước lạnh, đừng vắt mạnh, phơi phẳng hoặc treo, tránh sấy nóng

Rayon hợp đầm, áo kiểu, áo sơ mi rủ cho bạn thích đồ mềm và không muốn mặc áo cứng.

Chọn vải mát mặc hè theo dịp, và mẹo thử vải nhanh

Đồ hoạ: chọn vải mát theo dịp, từ cotton đi học đến polyester khi chạy bộ
Đồ hoạ minh hoạ

Từ các so sánh ở trên, bạn có thể chọn nhanh như sau:

  • Đi học, đi làm thêm trong nhà: áo thun cotton mỏng 100% hoặc cotton pha ít polyester
  • Đi cà phê, đi chơi cuối tuần: sơ mi linen mở cúc ngoài áo thun, quần suông
  • Hẹn hò, dự tiệc nhẹ: rayon hoặc viscose rủ, chọn size vừa
  • Chạy bộ, đá bóng, đạp xe: polyester mỏng, thoát ẩm
  • Ngày phải mặc đẹp mà không có thời gian ủi: cotton pha polyester

Những chữ như chống nhăn hay quản lý ẩm trên nhãn thường là lớp xử lý của hãng, nên vẫn cần thử vải trước khi tin. Mua trực tiếp thì làm vài thử nghiệm ngay tại kệ, mua online thì đọc kỹ mô tả chất liệu và đánh giá có ảnh thật:

  • Vò chặt vải 5 giây: thả ra mà nhăn dúm thì mặc sẽ nhăn
  • Soi vải lên đèn: thấy sáng đều, dệt thưa thì gió lùa dễ hơn
  • Nhỏ một giọt nước ở góc áo: thấm nhanh là vải hút ẩm
  • Đọc nhãn thành phần: có polyester thì áo ít nhăn hơn, có cotton thì thấm mồ hôi hơn
  • Cẩn thận với chữ cotton feel hay mát lạnh: nhãn không nói gì về thành phần thật

Vải dày hay mỏng, dệt thưa hay kín cũng quan trọng không kém tên vải.

Đọc thêm cách giặt, phơi, cất để đồ bền màu:

Đọc thêmCách bảo quản quần áo: giặt, phơi không xù lông, phai màu

Câu hỏi thường gặp về chất liệu vải cotton polyester

Vải cotton hay polyester mát hơn?

Không có đáp án cho mọi tình huống. Cotton thấm mồ hôi tốt khi ngồi yên, đi học; polyester mau khô và hợp khi vận động nhiều. Các nghiên cứu nêu ở trên chỉ nhỏ và cho kết quả khác nhau tuỳ điều kiện.

Vải linen là gì, có đáng mua không?

Linen là vải làm từ sợi cây lanh, thoáng và mát nhưng nhăn rất nhanh. Đáng mua nếu bạn chấp nhận nhăn và hay mặc đi chơi, cà phê.

Rayon có giống cotton không?

Không. Rayon là sợi nhân tạo làm từ cellulose gỗ, hút ẩm tốt và mềm, nhưng dễ co và giãn khi giặt nếu không nhẹ tay.

Vải pha cotton và polyester có tốt không?

Khá cân bằng: ít nhăn và mau khô hơn cotton, thoáng hơn polyester trơn. Tỉ lệ càng nhiều cotton thì càng thiên về cotton, ngược lại cũng vậy.

Tóm lại: đọc nhãn, rồi chọn theo việc bạn sắp làm

Cotton cho ngày thường, linen cho ngày thoải mái, rayon cho bạn thích mềm và rủ, polyester cho lúc vận động. Nếu phân vân, cotton pha polyester là lựa chọn ít rủi ro nhất cho sinh viên.

Nếu thấy người nóng bừng, chóng mặt hoặc nhức đầu khi ra nắng, hãy vào chỗ mát, uống nước và nghỉ ngơi, đừng cố mặc cho đẹp.