Chọn giày sneaker đi học, đi làm: êm chân, bền, dễ phối

Chọn giày sneaker đi học, đi làm: đôi nào đẹp mà tối về vẫn đau chân?

Sáng đi bộ từ bãi xe lên lớp, chiều đứng chờ thang máy, tối về cởi giày ra thấy gót nhức, ngón chân đỏ. Nếu bạn đang cần chọn giày sneaker đi học, đi làm, đừng bắt đầu bằng màu hay mẫu đang hot, hãy bắt đầu bằng bàn chân của mình.

Bài này gom lại khuyến nghị của Học viện Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS), Harvard Health và hai tổng quan nghiên cứu về giày dép, rồi biến chúng thành checklist ngắn để bạn tự thử giày ở bất cứ cửa hàng nào.

Độ vừa chân quan trọng hơn tên hãng

Một tổng quan năm 2018 (Buldt và Menz, Journal of Foot and Ankle Research) tổng hợp 18 nghiên cứu và thấy giày không vừa chiều rộng hoặc chiều dài bàn chân khá phổ biến, với tỉ lệ từ 63% đến 72% người tham gia. Giày không vừa được liên kết với đau chân, chai chân và biến dạng ngón chân nhỏ. Các tác giả cũng lưu ý cách đo độ vừa giữa các nghiên cứu không giống nhau.

Nghĩa là trước khi trách đế mỏng hay giày rẻ, hãy kiểm tra xem bạn có đang đi đúng size không. Mỗi hãng cắt form một kiểu, nên Harvard Health khuyên tin cảm giác khi mang hơn là con số trên hộp.

• Cùng một size nhưng khác hãng có thể vừa khác nhau, nên thử lại mỗi lần mua
• Nếu một chân to hoặc rộng hơn, chọn size theo chân đó
• Giày mới phải thoải mái ngay, đừng trông chờ giày giãn ra hay đi vài tuần mới êm

Thử giày đúng cách: 5 bước làm được ngay ở cửa hàng

Theo AAOS, chân có thể phồng lên đến khoảng 8% trong ngày, nên thử giày vào cuối ngày sẽ sát thực tế hơn. Mang đúng loại tất bạn định mang, rồi làm theo các bước dưới đây.

• Đứng lên khi thử, không ngồi: AAOS nói trọng lượng cơ thể làm bàn chân nở ra
• Chừa khoảng 1/2 inch (khoảng 1,3 cm) giữa ngón dài nhất và mũi giày. Lưu ý ngón dài nhất chưa chắc là ngón cái
• Mũi giày đủ rộng để các ngón nằm phẳng: AAOS khuyên mũi tròn hoặc vuông, mũi nhọn dễ làm chen ngón
• Gót ôm chắc, không trượt, không bị chèn: Harvard Health khuyên đi lại vài bước để kiểm tra chỗ rộng ở ngang bàn chân và độ ôm ở gót
• Sờ bên trong giày: tem, đường may hoặc chất liệu cứng có thể gây phồng rộp

AAOS cũng khuyên không mua đôi giày phải nhờ người bán nới ra, hoặc phải lót thêm cho khỏi tuột chân.

Nếu bạn từng đau chân vì giày cao gót khi đi làm, cách chọn mũi giày và độ vừa ở bài dưới cũng áp dụng được cho sneaker.

Êm chân là gì? Đế giữa, độ nhẹ và độ ôm

Tổng quan năm 2021 của Menz và Bonanno (Journal of Foot and Ankle Research, 101 nghiên cứu) cho biết giày vừa chân, nhẹ, có đế giữa mềm và đế cong kiểu rocker thường được đánh giá là êm hơn. Các tác giả cũng nói bằng chứng còn rời rạc, và tác động của độ mềm dẻo của đế hay lót giày chưa rõ ràng.

Tóm lại là không có đôi giày êm cho tất cả mọi người. Cảm giác êm phụ thuộc vào bàn chân của bạn, nên hãy đi thử vài bước thay vì chỉ nhìn quảng cáo.

• Cầm thử hai chiếc: giày nhẹ hơn thường được chọn là thoải mái hơn trong các nghiên cứu được tổng hợp
• Bóp thử đế giữa: AAOS cho biết vật liệu đế giữa mềm hấp thụ lực tốt hơn
• Đi thử trên cả nền cứng và thảm, như Harvard Health gợi ý
• Bẻ thử giày: AAOS nói giày nên uốn ở phần mũi, không uốn ở giữa lòng bàn chân
• Nếu miếng lót tháo được, bạn có thể thay bằng lót êm hơn, theo AAOS

Theo tổng quan này, lót mềm nhìn chung làm giày êm hơn nhưng hiệu quả còn tuỳ thiết kế lót và bàn chân từng người.

Giày sneaker bền: nhìn vào gót, đế và chất liệu

Giày dùng hằng ngày đi học, đi làm mòn nhanh hơn đôi chỉ mang cuối tuần. AAOS cho biết giày da thường chắc hơn giày làm từ lưới hoặc chất liệu tổng hợp, loại này có thể mất form và độ nâng đỡ sớm hơn.

Điều đó không có nghĩa sneaker lưới là xấu, chỉ là bạn nên biết mình đang đánh đổi gì.

• Phần gót cứng giúp giữ gót chắc hơn, theo AAOS: bóp thử phần gót xem có đứng được không
• Đế đủ chắc để bảo vệ chân khỏi vật nhọn nhưng vẫn có độ đệm (Harvard Health)
• Nếu có hai đôi, luân phiên mang để mỗi đôi có thời gian khô và lấy lại form

Sneaker dễ phối: một đôi đi học, đi làm, đi chơi

Vì mua một đôi là để mang gần như mỗi ngày, hãy chọn kiểu đơn giản để phối được với nhiều trang phục. Phần này là gợi ý phối đồ của mình, không phải quy định chung của mọi nơi làm việc.

• Trắng, kem hoặc xám nhạt: hợp với jean, quần kaki, quần tây xắn gấu
• Đen hoặc xanh navy: hợp đồ công sở tối màu và ít lộ bụi bẩn
• Dáng thấp, ít logo lớn, ít chi tiết rườm rà: nhìn gọn hơn khi mặc với sơ mi, blazer
• Chọn đế đồng màu với thân giày để tổng thể liền mạch

Trước khi đi làm, hãy hỏi công ty có yêu cầu dress code về giày không. Nếu bạn mới đi làm, đọc bài dưới để hiểu cách mặc business casual.

Khi nào đau chân không phải lỗi của giày?

Đổi giày vừa chân thường giúp nhẹ hơn, nhưng không phải cơn đau nào cũng do giày. Bài viết này chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Bạn nên đi khám chuyên khoa chỉnh hình hoặc bàn chân nếu gặp các dấu hiệu sau.

• Đau kéo dài dù đã đổi sang giày vừa chân
• Đau nhói ở gót mỗi sáng khi bước xuống giường
• Ngón chân tê, sưng đỏ, hoặc chai sần ngày càng nhiều
• Bàn chân biến dạng hoặc đau tăng dần theo thời gian

Người bị tiểu đường hoặc bệnh về tuần hoàn cần đặc biệt cẩn thận với giày, vì tổng quan 2018 liên kết giày không vừa (quá dài, quá hẹp hoặc quá rộng) với loét chân ở người tiểu đường.

Câu hỏi thường gặp về chọn giày sneaker đi học, đi làm

Nên mua giày sneaker vào lúc nào trong ngày?

Theo AAOS và Harvard Health, nên thử giày vào buổi chiều hoặc cuối ngày, khi chân phồng nhất, để chọn đúng độ vừa.

Giày chật một chút, đi vài hôm sẽ giãn ra phải không?

Harvard Health và AAOS đều khuyên không nên trông chờ giày giãn ra. Giày vừa chân phải thoải mái ngay từ lần mang đầu tiên.

Sneaker càng dày đế càng êm?

Chưa chắc. Tổng quan 2021 cho thấy giày nhẹ, vừa chân, đế giữa mềm thường được cho là êm hơn, nhưng bằng chứng về nhiều đặc điểm khác của đế còn chưa rõ ràng. Hãy thử trực tiếp.

Một đôi sneaker có đi được cả đi học lẫn đi làm không?

Được nếu chọn dáng gọn, màu trung tính và đúng dress code nơi bạn làm việc. Quan trọng nhất vẫn là vừa chân, vì bạn sẽ mang đôi này mỗi ngày.