Kính mát chống UV: đọc nhãn UV400 sao cho đúng, tối màu chưa đủ

Đứng trước quầy kính: tròng tối màu có phải là kính mát chống UV?

Bạn cầm một cặp kính mát chống UV lên, tròng đen sì, trên tem dán chữ UV400. Nhìn thì ngầu, nhưng câu hỏi là nó có thật sự che chắn cho mắt hay chỉ làm tối ánh sáng.

Câu trả lời ngắn: độ tối và khả năng chống UV là hai chuyện khác nhau. Tia UV mắt thường không nhìn thấy, nên màu tròng không cho bạn biết gì về nó.

Vì vậy thứ cần đọc là nhãn, không phải độ đậm của tròng.

Mắt bạn chịu gì khi đi nắng không có kính?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tia cực tím có thể gây viêm giác mạc và kết mạc cấp tính (photokeratitis, photoconjunctivitis). Những tình trạng này gây đau nhưng hồi phục được và dễ phòng bằng kính bảo vệ.

Về lâu dài, WHO nêu các nguy cơ như đục thuỷ tinh thể, mộng thịt (pterygium) và ung thư ở vùng mắt. WHO ước tính trong 15 triệu người mù do đục thuỷ tinh thể trên thế giới, khoảng 10% có thể do tia UV.

Những người chạy xe máy cả ngày và dân đi biển chơi dưới nắng gắt là nhóm tiếp xúc nhiều, nên đáng chọn kính cho đàng hoàng.

Đọc nhãn UV400 thế nào cho đúng

UV400 thường được hiểu là tròng chặn tia có bước sóng đến 400 nm, tức bao phủ cả UVA và UVB. Mức bảo vệ này đi cùng cách ghi khác trên nhiều kính: chặn 99-100% UVA và UVB.

Tổ chức Prevent Blindness (Mỹ) khuyên chọn kính lọc 99-100% tia UV, và chỉ mua loại có ghi rõ mức UV bị chặn vì nhà sản xuất không phải lúc nào cũng ghi. WHO cũng khuyến nghị kính chặn 99-100% UVA và UVB.

Khi đọc nhãn, bạn kiểm tra:

• Có ghi UV400 hoặc 99-100% UVA và UVB không
• Nhãn chỉ ghi chung chung như 'UV protection' hoặc 'chống tia UV' mà không có con số thì chưa đủ để tin
• Tem dán trên kính, bao bì hoặc trang sản phẩm có ghi cùng một thông tin không
• Nếu không thấy thông tin nào về UV, đừng mặc định là có

Kính tối màu mà không chống UV: tại sao đừng tin mắt

Màu tròng chỉ ảnh hưởng đến lượng ánh sáng nhìn thấy, giúp bạn đỡ chói. Chống UV là lớp lọc riêng, nên một cặp tròng nhạt vẫn có thể chặn UV tốt, còn một cặp tròng đen vẫn có thể ghi nhãn mơ hồ.

Prevent Blindness cho biết tròng tối thường được gợi ý cho bãi biển hay sườn núi tuyết vì phản xạ từ nước và tuyết làm tăng nguy cơ cho mắt. Nhưng đó là chuyện giảm chói, và nguồn này cũng nhấn mạnh phải có thông tin rõ ràng về lượng UV bị chặn.

Giá cũng không phải thước đo. Cặp đắt hay rẻ đều cần nhìn nhãn, và nếu muốn chắc, bạn có thể hỏi tiệm kính uy tín xem họ kiểm tra được mức chặn UV không.

Đi xe máy và đi biển: kính cần thêm gì ngoài UV400

WHO khuyến nghị kính kiểu ôm sát mặt (wraparound) chặn 99-100% UVA và UVB. Cục Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng gợi ý kính ôm sát, chặn cả UVA lẫn UVB.

Với người đi xe máy và đi biển, nên cân nhắc:

• Tròng đủ lớn, gọng ôm mặt để tia nắng khó lọt vào từ bên hông
• Thêm mũ rộng vành: WHO khuyên đội để bảo vệ mắt, mặt, tai và cổ
• Đi xe máy thì ưu tiên tròng không bị trầy xước, vì tròng xước làm bạn khó nhìn khi ngược nắng
• Ra biển thì phản xạ từ nước và cát làm nắng gắt hơn, nên kính đeo suốt buổi chứ không chỉ lúc ra bãi

Còn nếu chiều đi xe máy trời đã tối, đừng đeo kính mát tối màu nếu bạn thấy nhìn kém đường. An toàn khi lái xe quan trọng hơn dáng.

Kiểm tra nhanh kính mát UV400 trước khi trả tiền

Trước khi thanh toán, dành vài phút làm các bước dưới đây:

• Đọc kỹ tem hoặc bao bì, tìm UV400 hoặc 99-100% UVA và UVB
• Hỏi người bán nhãn đó dựa trên thông tin nào của nhà sản xuất
• Mua online thì xem trang sản phẩm có ghi rõ mức chống UV không, không ghi thì cân nhắc đổi sản phẩm
• Còn nghi ngờ thì nhờ tiệm kính uy tín kiểm tra mức chặn UV giúp

Trẻ em dùng kính đồ chơi cũng cần soi nhãn như vậy, vì kính bán kiểu đồ chơi không nhất thiết có lớp chống UV.

Nếu mắt cay, đỏ hoặc đau sau một ngày dưới nắng, hãy nghỉ ngơi trong bóng râm. Triệu chứng kéo dài thì đi khám bác sĩ nhãn khoa.

Câu hỏi thường gặp về kính mát chống UV

Kính mát UV400 có chặn hết tia UV không?

UV400 thường được hiểu là chặn tia đến bước sóng 400 nm, gồm UVA và UVB. Cách ghi khác tương đương là chặn 99-100% UVA và UVB, đúng mức WHO khuyến nghị.

Tròng càng đen càng chống UV tốt đúng không?

Không. Độ đậm chỉ liên quan đến ánh sáng nhìn thấy, còn chống UV phải dựa vào nhãn ghi rõ mức chặn.

Đeo kính mát có bảo vệ mắt thật không?

Có, nếu kính ghi rõ mức chống UV và đeo đúng cách. WHO cho biết viêm giác mạc do UV dễ phòng bằng kính bảo vệ, và kiểu ôm sát giúp chặn thêm tia từ bên hông.

Có cần đội mũ khi đã đeo kính không?

Nên có. WHO khuyên đội mũ rộng vành để bảo vệ mắt, mặt, tai và cổ, và mũ che thêm tia từ phía trên.