Nhà thông minh cho người mới: chọn hệ sinh thái không sai

Mua ổ cắm thông minh xong, điện thoại có thêm 3 app mới

Nhà thông minh cho người mới thường bắt đầu thế này: bạn mua một ổ cắm, một bóng đèn thông minh. Mỗi món đòi tải một app riêng, tạo một tài khoản riêng, và không món nào nói chuyện với món nào.

Đây là chuyện rất hay gặp. Bài này giúp bạn hiểu vì sao lại thế và cách chọn để không phải mua lại.

Smart home là gì, nói gọn trong 30 giây

Smart home là ngôi nhà có các thiết bị (đèn, ổ cắm, khoá, camera, điều hoà…) kết nối mạng để bạn điều khiển bằng điện thoại, giọng nói hoặc cài lịch tự chạy.

Với người ở phòng trọ, thứ đáng giá thường là mấy việc nhỏ:

• Tắt đèn, tắt quạt từ giường mà không phải đứng dậy
• Hẹn giờ ngắt sạc, ngắt thiết bị hay bị quên
• Bật đèn khi về nhà tối

Bạn không cần cả căn nhà thông minh. Chỉ cần một vài thiết bị đúng chỗ là đủ cảm nhận được sự khác biệt.

Vì sao mỗi hãng một app: chuyện hệ sinh thái

Mỗi hãng thường tự làm app và cách kết nối riêng, nên thiết bị khác hãng khó chạy chung. Đó là lý do bạn thấy rối.

Có ba cái tên bạn sẽ gặp nhiều nhất làm trung tâm điều khiển: Apple Home, Google Home và Amazon Alexa, ngoài ra có thêm Samsung SmartThings. Gom thiết bị về một app trung tâm là cách để hết cảnh mở ba app cho ba cái đèn.

Matter nhà thông minh: chuẩn chung giúp gì cho bạn

Theo Liên minh Chuẩn Kết nối (CSA), Matter là chuẩn nhà thông minh nhằm để thiết bị của nhiều hãng hoạt động cùng nhau. CSA mô tả bốn mục tiêu: đơn giản, tương thích giữa các hãng, kết nối cục bộ ổn định và bảo mật.

Matter chạy trên giao thức Internet (IP), bản đặc tả đầu tiên dùng Wi-Fi và Thread, còn Bluetooth Low Energy dùng khi cài đặt thiết bị lần đầu. Trang giới thiệu của CSA dẫn lại rằng Google Home, Amazon Echo, Apple TV hỗ trợ Matter, và Samsung SmartThings triển khai qua cập nhật phần mềm.

Nói đơn giản: thấy logo Matter trên hộp là dấu hiệu tốt, vì thiết bị đó được thiết kế để thêm vào các app lớn. Tuy vậy, tính năng cụ thể vẫn có thể khác nhau tuỳ hãng và tuỳ app, nên hãy xem trang hỗ trợ của hãng trước khi mua.

Chọn Apple Home, Google Home hay Alexa: 3 câu tự hỏi

Không có hệ sinh thái nào tốt nhất cho mọi người. Cách chọn đơn giản nhất là đi theo thứ bạn đã có:

• Bạn dùng iPhone: Apple Home có sẵn trong máy. Theo Apple, từ iOS 18 bạn thêm và điều khiển phụ kiện Matter ngay trên iPhone mà không cần home hub, dù Apple vẫn khuyên nên có hub để trải nghiệm tốt nhất
• Bạn dùng Android hoặc loa, màn hình của Google: Google Home là lựa chọn tự nhiên
• Bạn đã có loa Echo hoặc quen giọng nói tiếng Anh với Alexa: chọn Alexa

Nếu mua thiết bị Thread, Apple cho biết cần hub hỗ trợ Thread như Apple TV 4K, HomePod mini hoặc HomePod (thế hệ 2). iPhone 15 Pro trở lên có thể điều khiển phụ kiện Thread không cần hub. Còn nếu bạn chỉ dùng ổ cắm và bóng đèn Wi-Fi, bước này chưa cần lo.

Lỡ mua rồi: dùng một thiết bị Matter trong nhiều app

Thiết bị Matter có thể thêm vào nhiều app cùng lúc. Theo hướng dẫn hỗ trợ của TP-Link, mã cài đặt ban đầu chỉ dùng được để thêm thiết bị vào hệ sinh thái đầu tiên. Với app thứ hai, bạn mở app đang điều khiển thiết bị để tạo mã mới.

• Alexa: vào cài đặt thiết bị, chọn Other Assistants and Apps, rồi Add Another
• Google Home: vào cài đặt thiết bị, chọn Linked Matter apps & services
• Apple Home: bật Turn On Pairing Mode rồi chép mã
• SmartThings: chọn Share with other services

Mã hết hạn khá nhanh (Google Home 3 phút, Apple Home 5 phút, Alexa và SmartThings 15 phút), nên hãy mở sẵn app thứ hai trước khi tạo mã. Lưu ý thêm: hãy kiểm tra thiết bị và điện thoại cùng mạng Wi-Fi, và có hãng yêu cầu băng tần 2.4 GHz khi cài đặt. Lịch và kịch bản đã tạo ở app này thường không tự chuyển sang app kia, bạn sẽ phải tạo lại.

Các tên menu có thể đổi theo phiên bản app, nên nếu không thấy, hãy tìm trong cài đặt thiết bị.

Nhà thông minh cho người mới: lộ trình 3 bước cho phòng trọ

Đừng mua cả bộ. Đi từng bước để biết mình thật sự cần gì:

• Bước một: chọn app trung tâm theo điện thoại bạn đang dùng
• Bước hai: mua 1-2 món ở nơi bạn dùng nhiều nhất, ví dụ bóng đèn đầu giường hoặc ổ cắm cho quạt. Ưu tiên thiết bị có logo Matter hoặc ghi rõ tương thích app bạn chọn
• Bước ba: dùng khoảng 2 tuần, thấy tiện thì mới thêm món khác

Ổ cắm hẹn giờ còn giúp bạn nhìn lại thói quen dùng điện. Muốn biết thiết bị nào hay ngốn điện ở phòng trọ, đọc thêm bài dưới đây.

Câu hỏi thường gặp về nhà thông minh cho người mới

Nhà thông minh cho người mới nên mua gì đầu tiên?

Bóng đèn hoặc ổ cắm thông minh là điểm bắt đầu hợp lý vì dễ cài và dễ thấy hiệu quả. Chọn loại tương thích với app bạn đã quyết định dùng.

Smart home là gì và có cần Internet không?

Smart home là các thiết bị nhà kết nối mạng để điều khiển từ xa hoặc tự động. CSA cho biết Matter hướng tới kết nối cục bộ ổn định, nhưng việc dùng được khi mất mạng còn tuỳ thiết bị và hãng.

Matter nhà thông minh có thay được app của hãng không?

Không hoàn toàn. Matter giúp thiết bị chạy chung giữa các app lớn, nhưng tính năng riêng của hãng có thể vẫn cần app gốc.

Đồ không có logo Matter có dùng được không?

Thường vẫn dùng được trong app của hãng. Chỉ là thiết bị khó chạy chung với hãng khác, nên hãy kiểm tra tương thích với app bạn chọn trước khi mua.