Chăm da tuổi 30: 3 thói quen chống lão hoá có bằng chứng

Qua 30, đồng nghiệp chia sẻ đủ loại serum chống lão hoá, còn bạn không biết nên tin ai? Bài này gom lại những gì nghiên cứu và Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ thật sự nói.

ChoiceHub30 tháng 10, 20266 phút

Tóm tắt nhanh

  • Chống nắng mỗi ngày là thói quen có thử nghiệm ngẫu nhiên chứng minh làm chậm lão hoá da
  • Retinoid là hoạt chất được bác sĩ da liễu nhắc đến cho nếp nhăn nhỏ, nhưng cần bắt đầu nhẹ và không dùng khi mang thai
  • Vitamin C bôi có tín hiệu tích cực nhưng bằng chứng còn nhỏ; dùng quá nhiều sản phẩm chống lão hoá cùng lúc dễ gây kích ứng

Chăm da tuổi 30: sáng nào cũng thấy mắt có thêm một đường

Nhân viên văn phòng ngồi làm việc với máy tính xách tay cả ngày
Ảnh: Vitaly Gariev / Unsplash

Ngồi máy tính cả ngày, soi gương buổi sáng thấy vài đường nhăn nhỏ quanh mắt, rồi lướt mạng gặp cả trăm lời hứa chống lão hoá. Chăm da tuổi 30 không cần một tủ mỹ phẩm đắt tiền, cần vài thứ có bằng chứng và làm đều.

Bài này chỉ nói về những gì có nguồn: chống nắng, retinoid và vitamin C. Cuối bài có cách nhận ra quảng cáo phóng đại và lúc nên gặp bác sĩ da liễu.

Chống lão hoá da bắt đầu từ kem chống nắng, không phải serum

Người phụ nữ thoa kem chống nắng lên mặt khi ở ngoài trời
Ảnh: National Cancer Institute / Unsplash

Bằng chứng mạnh nhất nằm ở nghiên cứu ngẫu nhiên Nambour của Hughes và cộng sự, đăng trên Annals of Internal Medicine năm 2013. Nghiên cứu theo dõi 903 người trưởng thành dưới 55 tuổi ở Úc trong khoảng 4,5 năm. Nhóm dùng kem chống nắng hằng ngày có mức lão hoá da thấp hơn 24% so với nhóm dùng tuỳ hứng.

Các tác giả cũng nêu hạn chế: một số dữ liệu bị thiếu và nghiên cứu chỉ đủ sức phát hiện hiệu quả ở mức vừa. Dù vậy, đây vẫn là thói quen rẻ nhất mà có thử nghiệm đứng sau.

Theo Hiệp hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), hãy dùng kem chống nắng hoặc kem dưỡng có chống nắng phổ rộng, SPF từ 30 trở lên, mỗi ngày, cho mọi vùng da không được quần áo che.

  • Dân văn phòng vẫn nên thoa buổi sáng cho mặt và cổ, vì đây là vùng không có quần áo che
  • Trời râm vẫn cần, đọc kỹ hơn ở bài dưới
  • Chọn loại bạn thấy dễ chịu để dùng đều mỗi ngày
Đọc thêmChống nắng khi trời râm: tia UV xuyên mây và cách thoa đủ liều

Retinol có tác dụng không? Câu trả lời của bác sĩ da liễu

Đồ hoạ 4 điều cần nhớ khi bắt đầu retinol theo AAD: loại nhẹ, cách đêm, dùng buổi tối, không dùng khi mang thai
Đồ hoạ minh hoạ

Theo AAD, retinoid làm tăng tốc độ thay mới tế bào da và tăng collagen, có thể cải thiện màu da, giảm nếp nhăn nhỏ. Nghĩa là retinol có tác dụng, nhưng ở mức cải thiện, không phải xoá nếp nhăn.

Nếu mới thử, làm theo hướng dẫn của AAD:

  • Chọn công thức nhẹ nhất bạn tìm được, vì nhãn sản phẩm bán tự do thường không ghi nồng độ retinol
  • Lúc đầu dùng cách đêm rồi tăng dần
  • Chỉ dùng buổi tối, ban ngày che nắng bằng quần áo, bóng râm và kem chống nắng
  • Không dùng khi mang thai

Cách bắt đầu cho người sợ kích ứng có ở bài riêng bên dưới.

Đọc thêmRetinoid và niacinamide cho người sợ kích ứng: bắt đầu thế nào

Vitamin C chống lão hoá: có tín hiệu tốt, nhưng đừng kỳ vọng quá

Lọ serum thuỷ tinh màu hổ phách có ống nhỏ giọt, minh hoạ serum vitamin C
Ảnh: Avtar Singh / Unsplash

Một tổng quan năm 2017 của Al-Niaimi và Chiang trên tạp chí Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology điểm lại các nghiên cứu vitamin C bôi. Có nghiên cứu nhỏ có đối chứng giả dược, như 10 người dùng vitamin C 10% trong 12 tuần thấy điểm lão hoá do nắng giảm. Chính các tác giả nhận xét nghiên cứu lâm sàng về vitamin C bôi vẫn còn hạn chế.

Bài tổng quan cũng nêu vitamin C dạng L-ascorbic acid không bền và khó thấm qua da. Nồng độ dưới khoảng 8% có thể không có ý nghĩa sinh học, còn trên 20% không thêm lợi ích mà có thể gây kích ứng.

Vì vậy vitamin C là món cân nhắc thêm, không phải thứ bắt buộc. Nếu thử, hãy thêm từng món một và vẫn giữ kem chống nắng là bước đầu tiên.

Cách nhận ra quảng cáo chống lão hoá da phóng đại

Đồ hoạ 5 dấu hiệu quảng cáo chống lão hoá da phóng đại
Đồ hoạ minh hoạ

AAD cảnh báo dùng quá nhiều sản phẩm, đặc biệt nhiều hơn một sản phẩm chống lão hoá, thường làm da kích ứng. Da kích ứng thì dấu hiệu lão hoá lại dễ lộ hơn. Cũng theo AAD, kem dưỡng ẩm giúp giữ nước, làm một số nếp nhăn nhỏ mờ đi, và hầu hết sản phẩm cần ít nhất sáu tuần mới thấy kết quả.

Từ đó, bạn có thể tự lọc quảng cáo:

  • Hứa kết quả sau vài ngày: thường quá nhanh so với mốc ít nhất sáu tuần
  • Hứa xoá sạch nếp nhăn hay trẻ lại mười tuổi: không nguồn nào ở trên cho thấy điều đó
  • Một sản phẩm chứa hàng chục hoạt chất nhưng không ghi rõ nồng độ: bạn khó biết nó nhẹ hay mạnh
  • Chỉ có lời khen, không có nghiên cứu hay nguồn để kiểm chứng
  • Bảo bạn phải dùng nhiều sản phẩm cùng lúc

Mẹo nhỏ: tìm tên hoạt chất, rồi kiểm tra xem đã có nghiên cứu về nó chưa trước khi chi tiền.

Đọc thêmHút thuốc lão hoá da và rượu bia: nghiên cứu nói gì

Khi nào nên gặp bác sĩ da liễu thay vì mua thêm sản phẩm

Bác sĩ trao đổi với người bệnh trong phòng khám
Ảnh: Vitaly Gariev / Unsplash

AAD gợi ý nếu các thói quen cơ bản chưa cho kết quả như mong đợi, bạn nên gặp bác sĩ da liễu có chứng chỉ. Với retinoid, AAD khuyên nói chuyện với bác sĩ trước nếu bạn định dùng retinol.

  • Da châm chích, rát khi dùng sản phẩm: ngừng dùng và hỏi bác sĩ về hướng khác
  • Mụn sẹo vừa đến nặng, hoặc mụn theo chu kỳ kinh, nội tiết: gặp bác sĩ trước khi thử
  • Da sẫm màu: theo dõi kỹ kích ứng vì có thể để lại vết thâm
  • Đang mang thai hoặc dự định mang thai: không dùng retinoid

Bài này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.

Câu hỏi thường gặp về chăm da tuổi 30

Chăm da tuổi 30 nên bắt đầu từ đâu?

Từ kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên dùng mỗi ngày. Đây là thói quen có thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy làm chậm lão hoá da.

Retinol có tác dụng không?

Theo AAD, retinoid có thể cải thiện màu da và giảm nếp nhăn nhỏ. Hãy bắt đầu bằng công thức nhẹ, cách đêm, dùng buổi tối.

Vitamin C có chống lão hoá không?

Có tín hiệu tích cực trong các nghiên cứu nhỏ, nhưng tổng quan năm 2017 cho biết bằng chứng lâm sàng còn hạn chế. Nên xem là món thêm, không phải bước bắt buộc.

Dùng nhiều sản phẩm chống lão hoá cùng lúc có tốt hơn không?

Không. AAD cảnh báo dùng quá nhiều sản phẩm, nhất là nhiều sản phẩm chống lão hoá, thường làm da kích ứng.

Chỉ mang tính giáo dục. Không phải tư vấn y tế. Nếu bạn có vấn đề về da, hãy hỏi bác sĩ da liễu.